Tuin verbouwen: zo voorkom je de meest gemaakte fouten

Slim hergebruik, doordacht ontwerp en duurzame keuzes

Een bestaande tuin verbouwen lijkt vaak eenvoudiger dan het is. Enthousiast beginnen veel mensen met slopen en opnieuw aanleggen, om pas later te ontdekken dat planten het niet doen, het terras te heet wordt of materialen onnodig zijn weggegooid. In deze blog lees je de meest gemaakte fouten bij het verbouwen van een tuin, hoe je compacte bomen, heesters en materialen kunt hergebruiken, en waarom een goed tuinontwerp de basis is voor jarenlang tuinplezier.

Jouw bestaande tuin renoveren? Lees dan deze blog vol tips.

1. De grootste fout: beginnen zonder goed tuinontwerp

De meest voorkomende én kostbare fout is starten zonder doordacht plan. Een tuin is een samenspel van zon, bodem, beplanting, routing en gebruik.

Waarom een tuinontwerp onmisbaar is

Een goed tuinontwerp:

• Houdt rekening met de zonnestand (nu én over 5–10 jaar)

• Past beplanting aan op bodemsoort en waterhuishouding

• Stemmen terras, paden en zitplekken af op jouw leefstijl

• Voorkomt verkeerde maatvoering en onlogische looproutes

• Bespaart kosten door hergebruik en slimme keuzes

Zonder ontwerp ontstaat vaak:

• Een terras dat in de volle middagzon ligt (of juist altijd schaduw)

• Planten die niet aanslaan door verkeerde bodem of standplaats

• Te weinig groen of juist te veel onderhoud

• Spijt achteraf, wat leidt tot extra aanpassingen

Tip: maak eerst een schets of laat een tuinontwerp maken vóór je ook maar één tegel verlegt.

Let op, een buiteneettafel met 4 stoelen neemt al snel 3 bij 3 meter in!

2. Geen rekening houden met de zonnestand

De zon bepaalt hoe prettig je tuin is. Toch wordt dit vaak onderschat.

Veelgemaakte fouten

• Terras op het zuiden zonder schaduwvoorziening + (2e) terras te ver van de woning, in de praktijk zul je die minder snel gebruiken, tenzij het unieke voordelen heeft qua zon/schaduw.

• Schaduwplanten op een zonnige plek

• Zonneaanbidders in natte, noordelijke hoeken

Slim omgaan met zon

• Ochtendzon: ideaal voor ontbijtplek

• Middagzon: geschikt voor zwembad, zonnig terras (wel schaduw!)

• Avondzon: perfect voor lounge of eethoek

Denk ook vooruit: bomen en heesters groeien en veranderen het schaduwpatroon.

3. Bodemsoort negeren bij beplanting

Planten groeien niet in “tuingrond”, maar in zand, klei, veen of leem — elk met eigen eigenschappen.

Veelgemaakte fouten

• Planten kiezen op uiterlijk in plaats van bodemgeschiktheid

• Geen drainage in natte kleigrond

• Zandgrond niet verbeteren met organisch materiaal

Oplossing

• Laat de bodem analyseren of doe een eenvoudige bodemtest aan de hand van deze blog

• Verbeter de bodem gericht (compost, zand, kleimineralen)

• Kies planten die passen bij jouw bodem, niet andersom

Dit voorkomt uitval, teleurstelling en extra kosten.

Ander probleem: ook worden plantvakken nog wel eens te hoog gemaakt. Een verhoogde border is een leuk idee en geeft diepte aan jouw tuin, maar beperk het tot maximaal 20 cm hoog. Zo voorkom je snel uitdrogen van jouw tuinplanten in en rond de zomer. 

4. Alles verwijderen in plaats van hergebruiken (zonde!)

Bij een tuinverbouwing wordt vaak alles gerooid, terwijl veel elementen prima hergebruikt kunnen worden.

Hergebruik van compacte bomen en heesters

Niet elke plant hoeft weg. Veel compacte bomen en heesters zijn goed te verplaatsen:

• Meerstammige bomen (bijv. krentenboom, sierappel, steeneik) een tuin is niet compleet zonder boom zeggen wij altijd! Zet een meerstammige boom in een border van minimaal 2,5 meter diep, kies bij smalle plantvakken voor een hoogstam boom, die neemt minder plek in. 

• Sierheesters zoals hortensia, buxus, taxus, viburnum of dwergheesters als choisya, skimmia of een halfstam boompje

• Compacte groenblijvers zoals olijfwilgen en schijnhulst, prachtig als achtergrond van een nieuwe vaste planten border

Tips voor succesvol hergebruik bij uw tuinrenovatie:

• Verplant (grote bomen en heesters) in het voor- of najaar

• Steek ruim uit (grote kluit)

• Snoei licht terug om verdamping te beperken

• Geef extra water in het eerste jaar

Zo behoud je volwassen groen én bespaar je aanzienlijk.

5. Slim hergebruik van materialen

Alles afvoeren en nieuw kopen is niet altijd nodig — én niet duurzaam.

Creatieve voorbeelden van hergebruik

• Oude stoeptegels halveren → perfecte borderranden

• Gebroken tegels → stapstenen of fundering onder paden

• Oude klinkers → speels terras, looppad of borderrand

• Oude dakpannen → boomspiegel of borderrand

• Houten balken → verhoogde borders of bankjes

Voordelen

• Kostenbesparing

• Minder afval

• Karakter en historie in je tuin

• Duurzamer tuinproject

Let op: controleer altijd de staat van materialen (vorstschade, stabiliteit).

6. Te veel verharding, te weinig groen

Een veelgemaakte fout is een tuin vol tegels “voor het gemak”.

Gevolgen

• Sneller wateroverlast 

• Hitte in de zomer

• Weinig biodiversiteit

• Ongezellige, harde uitstraling

Beter alternatief

• Combineer verharding met groene borders, maak plantvakken niet te ondiep, daar worden ze saai van! Bij voorkeur minimaal 1 meter diep.

• Gebruik halfverharding (grind, split, schelpen)

• Kies voor waterdoorlatende bestrating

• Laat ruimte voor bomen en struiken, kies bij voorkeur sterke soorten (inheems en/of winterhard)

• Kies voor een houten vlonder op piketpalen, hier kan veel water onder langzaam wegzakken, ideaal als u last heeft van een (kleine) tuin die snel blank staat.

Groen maakt de tuin koeler, gezonder en aantrekkelijker. Geen zin in een gazon? Vervang deze dan voor onze beloopbare bodembedekkers of een bloemenmengsel.

7. Wensen niet helder hebben vóór de start

Veel mensen ontdekken pas tijdens of na de verbouwing wat ze eigenlijk willen. Ga rondkijken in andere buurten, noteer wat je aanspreekt. 

Stel jezelf vooraf deze vragen:

• Wil ik vooral zitten, spelen, genieten van groen / planten?

• Hoeveel onderhoud wil ik?

• Wil ik zon, schaduw of beide?

• Hoe gebruik ik de tuin door het jaar heen?

Vertaal deze wensen naar:

• Terraslocatie(s) en -grootte al dan niet met overkapping

• Beplantingstype van strak tot natuurlijk en van inheems tot mediterraans, bekijk hier diverse tuinstijlen

• Opbergruimte voor containers, tuinmeubelen e.d.

• Privacy en zichtlijnen

• Doe inspiratie op op Pinterest, bij vrienden/buren en familie.

Conclusie: een goede tuinverbouwing begint met denken, niet doen

Een succesvolle tuinverbouwing draait om:

• Een doordacht tuinontwerp

• Rekening houden met zon en bodemtype

• Slim hergebruik van planten en materialen bij renovatie van bestaande tuin

• Bewuste keuzes die passen bij jouw levensstijl

Door eerst te plannen en daarna pas uit te voeren, voorkom je de meest gemaakte fouten — en creëer je een tuin die jarenlang mooi, praktisch en plezierig blijft.

Tip tot slot: twijfel je over hergebruik, beplanting of indeling? Laat je tuin eerst analyseren en ontwerpen. Dat verdient zich vrijwel altijd terug in rust, kwaliteit en duurzaamheid.

Een deel van jouw tuin renoveren? Raadpleeg ook onze GRATIS beplantingsplan op maat tool voor plantvakken opnieuw inrichten.

Geen budget voor een tuinontwerp? Bekijk onze gratis kant en klare tuinontwerpen.